Handelingsgerichte diagnostiek

van diagnose naar passende ondersteuning

Wanneer ouders of leerkrachten zich zorgen maken over het gedrag dat een kind laat zien, willen zij vooral één ding weten: Wat kunnen we doen om dit kind te helpen?

Dat is precies waar handelingsgerichte diagnostiek om draait. Bij deze manier van werken staat niet de diagnose centraal, maar de vraag:Wat heeft dit kind, in deze situatie, nu nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen?

Niet alleen begrijpen, maar ook doen

Een beschrijvende diagnose brengt kenmerken in kaart. Dat kan helpend zijn. Maar ouders en leerkrachten blijven daarna vaak met een belangrijke vraag zitten: Wat nu?

Handelingsgerichte diagnostiek zorgt ervoor dat onderzoek direct gekoppeld wordt aan concrete adviezen. Het onderzoek staat dus altijd in dienst van oplossingen.

We onderzoeken niet om een rapport te vullen, maar om richting te geven aan de begeleiding of de behandeling die volgt: de oplossing dus.

We werken samen

Bij handelingsgerichte diagnostiek werken we niet óver een kind, maar mét ouders en school. Ouders kennen hun kind het beste, hun onderbuikgevoel geeft vaak richting. Leerkrachten zien hoe een kind functioneert in de klas en zien de interactie met andere kinderen. Het enige dat STERK hoeft te doen is het inbrengen van orthopedagogische kennis om zo de observaties van anderen goed te kunnen duiden en begrijpen

Door deze kennis samen te brengen ontstaat een compleet beeld, wat adviezen realistischer en beter uitvoerbaar maakt.

We kijken naar kansen en krachten

Wanneer een kind wordt aangemeld, staan de zorgen vaak op de voorgrond. Het gaat veel over wat moeilijk gaat, waar het vastloopt of waar spanning ontstaat. Dat is begrijpelijk. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk om ook bewust te kijken naar wat wel al goed gaat.

Ieder kind heeft sterke kanten. Soms zijn die even naar de achtergrond verdwenen door alle zorgen. Daarom onderzoeken we samen: Waar krijgt dit kind energie van? Op welke momenten lukt het wél? Wanneer zien we plezier, betrokkenheid of doorzettingsvermogen?

Door deze sterke kanten serieus mee te nemen in het onderzoek, ontstaat er meer balans. Het kind wordt niet alleen bekeken vanuit problemen, maar als een geheel met mogelijkheden en talenten. Juist die krachten kunnen we inzetten bij de begeleiding.

Dat geeft niet alleen richting aan de ondersteuning, maar ook vertrouwen — bij het kind, bij ouders en bij school. En vanuit dat vertrouwen ontstaat ruimte voor verdere groei.

We kijken naar de wisselwerking

Gedrag ontstaat nooit op zichzelf. Een kind reageert op wat het meemaakt — thuis, op school en in contact met anderen. Wat voor het ene kind vanzelf gaat, kan voor een ander kind veel energie of spanning kosten. Daarom kijken we altijd naar de wisselwerking tussen het kind en de omgeving: Wat wordt er van dit kind gevraagd? Sluit dat aan bij wat hij of zij op dit moment aankan? Op welke momenten ontstaat er spanning? En wat gebeurt er precies vlak vóórdat gedrag zichtbaar wordt?

Door naar deze wisselwerking te kijken, ontstaat er ruimte. Ruimte om het kind beter te begrijpen én om samen te zoeken naar wat wél werkt.

Soms ontdekken we dat een kind bijvoorbeeld vooral overvraagd wordt of dat de communicatie net niet aansluit bij wat het kind nodig heeft. In zulke situaties zit de oplossing niet in het “veranderen van het kind”, maar in kleine, gerichte aanpassingen in de omgeving. 

Denk aan bijvoorbeeld meer voorspelbaarheid, duidelijkere instructies of extra ondersteuning op een lastig moment van de dag.

Wat levert handelingsgerichte diagnostiek op?

Een diagnose kan erkenning geven. Maar handelingsgerichte diagnostiek zorgt voor iets extra’s: handelingsperspectief. Niet alleen weten wat er is, maar weten wat werkt.

En dat is uiteindelijk waar het om draait, school en ouders:

• leren begrijpen wat er speelt

• weten waar het gedrag vandaan komt

• krijgen concrete handvatten over hoe om te gaan

• krijgen zicht op wat helpend is

• kunnen samen werken aan het oplossen van het probleem

Of er nu wel of geen classificatie volgt, na handelingsgerichte diagnostiek ligt er altijd een plan dat richting geeft. En het resultaat…  Dat is een kind dat zich begrepen voelt en volwassenen die weten hoe zij kunnen ondersteunen!